Zakończenie roku to nie tylko konieczność rozliczenia „zwykłego” podatku dochodowego (CIT). W terminie złożenia zeznania rocznego podatnicy mogą być także zobowiązani do wyliczenia i zapłaty tzw. krajowego podatku minimalnego.
Uwaga: komentowany poniżej krajowy podatek minimalny jest czymś innym niż podatek wyrównawczy (Pillar II), obejmujący opodatkowanie dużych grup kapitałowych na poziomie globalnym i lokalnym. Krajowy podatek minimalny może dotyczyć praktycznie każdego podatnika, dlatego konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych kalkulacji – szczególnie, że organy podatkowe coraz częściej żądają ich dostarczenia, nawet od tych przedsiębiorców, u których ten podatek ostatecznie nie wystąpił.
Kogo mogą więc objąć obowiązki z zakresu krajowego podatku minimalnego i jakie podjąć działania, aby wykazać, że zostały one wykonane z należytą starannością?
Czym jest podatek minimalny?
Minimalny podatek dochodowy to dodatkowy podatek wprowadzony do polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, aby przeciwdziałać sztucznemu zaniżaniu dochodów i transferowaniu ich za granicę. W efekcie zakłada opodatkowanie tych podmiotów, które wykazują stratę na działalności lub bardzo niski poziom tzw. dochodowości (nie więcej niż 2%).
Kogo dotyczy?
Opodatkowaniu krajowym podatkiem minimalnym może podlegać każda:
- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
- spółka akcyjna,
- spółka komandytowo-akcyjna,
- spółka komandytowa,
- spółka jawna będąca podatnikiem CIT,
- podatkowa grupa kapitałowa,
będąca polskim rezydentem podatkowym oraz zagraniczny przedsiębiorca prowadzący działalność poprzez zakład położony w Polsce.
Co ważne, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych zawiera szereg wyjątków, wyłączając z grona podatników krajowego podatku minimalnego m.in. „małych podatników”, instytucje finansowe, czy spółki, których udziałowcami są wyłącznie osoby fizyczne, a także podatników wchodzących w skład grupy co najmniej dwóch spółek spełniających odpowiednie wymogi właścicielskie i poziomy dochodowości. Większość wyłączeń jest jednak obwarowana dodatkowymi wymogami, dlatego należy je stosować rozważnie, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności.
Krok 1: Kalkulacja dochodowości
Dla ustalenia, czy podatnik spełnia warunki do opodatkowania krajowym podatkiem minimalnym za dany rok podatkowy, konieczne jest w pierwszej kolejności zweryfikowanie poziomu jego dochodowości.
UWAGA!
- nie jest wystarczające wyliczenie poziomu dochodowości/rentowności działalności według ogólnodostępnych wzorów ekonomicznych,
- wymagane jest przygotowanie szczegółowych kalkulacji opartych o przychody podatkowe i koszty uzyskania przychodu poniesione w minionym roku, pomniejszone o ściśle wskazane kategorie przychodów i kosztów,
- nawet jeśli dochodowość wyniesie ponad 2% (co oznacza brak opodatkowania krajowym podatkiem minimalnym), podatnik powinien zachować dowody przeprowadzonych wyliczeń – z naszego doświadczenia wynika, że organy podatkowe wzywają podatników do ich przedstawienia także po to, aby zweryfikować, czy krajowy podatek minimalny faktycznie nie był należny.
Krok 2: Ustalenie podstawy opodatkowania
Jeżeli dochodowość podatnika wynosi nie więcej niż 2% albo poniósł on stratę na działalności (i nie korzysta z żadnych wyłączeń), może on skorzystać z dwóch alternatywnych metod ustalenia podstawy opodatkowania (o jej wyborze należy poinformować swojego naczelnika urzędu skarbowego):
- metody standardowej – zakładającej ustalenie podstawy opodatkowania jako sumy ściśle zdefiniowanych w ustawie podatkowej, ale czasami dość enigmatycznych lub dyskusyjnych pozycji przychodowych i kosztowych (co wymaga odpowiedniej selekcji danych i przygotowania precyzyjnych kalkulacji), albo
- metody uproszczonej – pozwalającej ustalić podstawę opodatkowania na poziomie odpowiadającym 3% przychodów podatkowych (innych niż zyski kapitałowe).
W zależności od struktury kosztów i przychodów podatnika korzystniejsza może być metoda 1 lub metoda 2, warto więc podjąć tę decyzję świadomie.
Krok 3: Obliczenie i zapłata podatku minimalnego
Krajowy podatek minimalny wynosi 10% podstawy opodatkowania. Jego wartość wykazuje się w zeznaniu CIT-8 (obok „zwykłego” podatku dochodowego) oraz załączniku CIT/M „Informacja o wysokości minimalnego podatku dochodowego” .
Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca płaci podwójny podatek. Wpłacie do urzędu skarbowego podlega:
- „zwykły” CIT należny za dany rok podatkowy
oraz
- kwota wyliczonego krajowego podatku minimalnego pomniejszona o wartość „zwykłego” CIT.
Co więcej, podatnik ma możliwość odliczenia zapłaconego krajowego podatku minimalnego w kolejnych latach podatkowych.
Podsumowanie
Obecne regulacje dotyczące krajowego podatku minimalnego prowadzą do tego, że w praktyce znaczna część podmiotów może nie być zobowiązana do jego zapłaty. Nie zwalnia to ich jednak z obowiązku przeprowadzenia szczegółowych analiz i skomplikowanych kalkulacji, i to jeszcze przed terminem złożenia zeznania rocznego (czyli do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego).
Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w wykonaniu obowiązków związanych z podatkiem minimalnym – zapraszamy do kontaktu.
W ramach naszych usług oferujemy:
- weryfikację warunków kwalifikujących podatnika do zwolnienia z opodatkowania podatkiem minimalnym za dany rok,
- wsparcie w kalkulacji dochodowości, podstawy opodatkowania i krajowego podatku minimalnego w oparciu o autorskie narzędzie ułatwiające rozliczenia w zakresie ww. podatku,
- analizę pozycji przychodowych i kosztowych ujmowanych dla celów kalkulacji poziomu dochodowości oraz kwalifikowanych do wyłączeń z kalkulacji krajowego podatku minimalnego,
- rekomendację w zakresie wyboru metody ustalenia podstawy opodatkowania krajowym podatkiem minimalnym.
Autorka: Agnieszka Czarnecka
