Postępowania podatkowe

W poprzednim artykule (części 1 wątku) opisywaliśmy z jakimi problemami spotykają się podatnicy wnioskujący o indywidualne interpretacje podatkowe – wydłużanie postępowania przez kolejne wezwania do uzupełnienia wniosku, próby pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Są to niestety praktyki stosowane także w innych rodzajach postępowań prowadzonych przez organy podatkowe. W jakich przypadkach występuj najczęściej, na czym polegają i jak mogą utrudnić życie podatnikom? I co najważniejsze – jak im przeciwdziałać? Ostatnio wspominaliśmy, że z naszego doświadczenia wynika, iż przewlekłość dotyczy w szczególności postępowań w sprawach: W tym artykule zajmiemy się postępowaniami, w ramach których podatnicy lub płatnicy ubiegają się o zwrot nadpłat podatku (czyli nadpłaconych (nienależnie zapłaconych) należności podatkowych). Spodziewamy się że wątek będzie kontynuowany w przyszłości… Przewlekłość w postępowaniach o zwrot podatku lub nadpłaty Przeanalizujmy temat na przykładzie postępowań wszczynanych na wniosek podatnika lub płatnika o zwrot podatku u źródła (czyli WHT w tym zapłaconego w ramach mechanizmu Pay&Refund) lub nadpłaty w WHT, także w tytułu odsetek za zwłokę zapłaconych z podatkiem, który ostatecznie został przez urząd zwrócony. Jest to temat bardzo ważki, szczególnie że często dotyczy bardzo materialnych kwot. Tym bardziej więc wszelkie opóźnienia w odzyskaniu nadpłaconych należności mogą być dla podatników (lub płatników) bardzo dotkliwe. Niestety i w takich przypadkach zdarzają się postępowania, w których organy zdają się szukać (czasami na siłę) sposobów, by uniknąć wydania decyzji przyznającej wnioskodawcy zwrot podatku lub nadpłaty. W tym celu m.in.: Powyższe sytuacje mogą dotyczyć szczególnie tych postępowań, których przedmiotem są przypadki bardziej skomplikowane lub zagadnienia prawne, w zakresie których nie ukształtowała się jeszcze jednoznaczna linia orzecznicza. Organy wyszukują wówczas coraz to nowe sposoby, aby pod pozorem dokładnego badania sprawy, zniechęcić wnioskodawcę do dalszej walki lub najbardziej odsunąć w czasie moment, w którym będą musiały wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Podsumowanie Praktyka pokazuje, że działania organów podatkowych niejednokrotnie mogą zaskoczyć. I chociaż można trafić na urzędnika, który życzliwie i „po ludzku” podejdzie do sprawy oraz analizy merytorycznej (bo i takie przypadki szczęśliwie znamy), to niestety jest też spore ryzyko, że – szczególnie w bardziej skomplikowanych przypadkach – trzeba będzie zmierzyć się ze zgoła odmiennym podejściem. Dlatego tak istotne są: Nasi doradcy posiadają bogate doświadczenie we wszystkich powyższych obszarach. Jeżeli więc planują Państwo wystąpienie z wnioskiem wszczynającym postępowanie nadpłatowe albo są Państwo w trakcie takiego postępowania i spotykają się z kolejnymi wezwaniami, przewlekłością postępowania lub próbami odrzucenia wniosku przez organy – możemy pomóc. Autorki: Katarzyna Jaromińska / Agnieszka Czarnecka

Zwykle to czynności kontrolne wzbudzają w podatnikach stres i obawy – nigdy bowiem nie ma zupełnej pewności, że organ nie podważy rozliczeń podatkowych, nie określi zaległości podatkowej, czy nie nałoży sankcji karnoskarbowych. Jednak równie duży dyskomfort mogą u podatników rodzić postępowania prowadzone przez organy podatkowe, które z pozoru powinny należeć do tych mniej problemowych i czasochłonnych. Mowa o postępowaniach inicjowanych przez samych podatników, czyli interpretacyjnych lub w sprawie nadpłat podatku. Praktyka pokazuje bowiem, że organy sięgają coraz śmielej i częściej po różne sposoby na to, aby w ogóle nie rozstrzygnąć merytorycznie wniosku podatnika albo odsunąć ten moment w czasie najdalej jak się da. Z naszego doświadczenia wynika, że przewlekłość dotyczy w szczególności postępowań w sprawach: Składając wniosek w powyższych sprawach podatnicy muszą niejednokrotnie uzbroić się w dużą cierpliwość, a jednocześnie tak planować swoje procesy i koszty, aby uwzględnić możliwe opóźnienia w załatwieniu sprawy oraz konieczność przygotowywania odpowiedzi na kolejne (niekiedy dosyć liczne) wezwania organów. I co ważne, nie zawsze dotyczy to przypadków, gdy złożony wniosek faktycznie zawiera braki lub niejasności (bo te, z oczywistych względów, powinny zostać uzupełnione i wyjaśnione). W tym artykule przyjrzymy się bliżej tzw. postępowaniom interpretacyjnym. Inne przypadki oraz typy postępowań skomentujemy w przyszłości w kolejnych częściach tego wątku (kolejnych artykułach). Postępowania interpretacyjne – praktyki Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Składając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca musi zadbać o to, aby precyzyjnie opisać przedmiot wniosku, czyli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe (uzyskane rozstrzygnięcie chroni bowiem podatnika tylko wówczas gdy jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem transakcji/zdarzenia). Jeżeli rozpoznając wniosek, organ stwierdzi, że brakuje w nim istotnych informacji, niezbędnych do wydania interpretacji, to powinien je wskazać i wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia. W takiej sytuacji ustawowy 3-miesięczny termin na wydanie interpretacji wydłuża się o czas, jaki przewidziano na odpowiedź wnioskodawcy. Może się wydawać, że to nic wielkiego, jednak należy pamiętać, że wydana interpretacja indywidualna daje odbiorcy prawną ochronę dopiero od momentu jej otrzymania/doręczenia (pod warunkiem jej wydania w ustawowym terminie) i w odniesieniu do skutków podatkowych zdarzeń, które wystąpiły po tej dacie. Wyobraźmy więc sobie taką sytuację: podatnik planuje sprzedać zespół nieruchomości i chce uzyskać potwierdzenie czy i w jaki sposób taka transakcja powinna zostać opodatkowana VAT lub podatkiem PCC. – Sprzedaż jest zaplanowana na za 4 miesiące, więc podatnik siada do napisania wniosku licząc, że najpóźniej 3 miesiące po jego złożeniu otrzyma odpowiedź. W takim przypadku każde przedłużenie postępowania interpretacyjnego może oznaczać, że albo interpretacja zostanie wydana już po dokonaniu sprzedaży, nie dając wnioskodawcy pełnej ochrony z niej wynikającej, albo chcąc uzyskać taką ochronę, podatnik będzie zmuszony do odsunięcia w czasie już zaplanowanej transakcji. Odpowiednie przygotowanie treści wniosku o interpretację ma więc bardzo istotne znaczenie. Niestety, praktyka pokazuje, że nawet kompletny i dokładny wniosek nie gwarantuje uzyskania rozstrzygnięcia w ciągu 3 miesięcy. Zdarza się bowiem, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wzywa do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie: Takie wezwania są często nakierowanie na zyskanie czasu na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego albo doprowadzenie do sytuacji, w której w ogóle nie będzie to konieczne – brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie grozi bowiem pozostawieniem wniosku podatnika bez rozpoznania. Niekiedy wydaje się, że w ramach prośby o uzupełnienie wniosku organ faktycznie domaga się złożenia pewnych oświadczeń, własnych ocen w ramach opisywanego stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, przez co przerzuca on na wnioskodawcę odpowiedzialność za tę ocenę, pozostawiając jednocześnie większą swobodę i decyzyjność organom, które w przyszłości mogą prowadzić kontrolę podatkową, celnoskarbową u podatnika. W takiej sytuacji wystarczy bowiem, że urzędnik-kontroler odmiennie od podatnika (w treści wniosku) oceni naturę prowadzonej przez niego działalności jako np. niestanowiącej działalności badawczo-rozwojowej i już podatnik zostanie pozbawiony ochrony wynikającej z zastosowania się do otrzymanej indywidualnej interpretacji podatkowej. Nie wyrokujemy jakie są powody takiego działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Czy wynika to z dużego obciążenia organu pracą, zbyt powierzchownej lektury wniosku przez urzędnika, czy też z braku zdecydowania co do sposobu załatwienia sprawy i chęci „kupienia sobie” dodatkowego czasu na opracowanie rozwiązania. Niemniej dla podatników morał jest jeden, proste postępowania mogą nie doprowadzić do oczekiwanych skutków, jeśli wniosek nie zostanie przygotowany ze świadomością stosowanych przez organy wybiegów. Podsumowanie Uzyskanie interpretacji indywidualnej może przynieść wiele korzyści. Aby jednak otrzymać ją z odpowiednim wyprzedzeniem i zapewnić sobie maksymalną ochronę przed ewentualnymi negatywnymi skutkami podatkowymi, należy zadbać w szczególności o: We wszystkich powyższych aspektach nieocenione jest pomoc doświadczonego doradcy podatkowego – i takie wsparcie Państwu oferujemy. Autorki: Katarzyna Jaromińska / Agnieszka Czarnecka